Chương 28: TIẾC THAY NGÀY NỌ ĐÃ ĐẦY ĐAU THƯƠNG!

“Đàn năm mươi sợi tơ đồng
Mỗi dây khảy lại nhớ nhung thuở nào
Trang sinh mộng bướm sớm nao
Lòng xuân Thục đế gởi vào đỗ quyên
Trăng soi biển lệ châu miền
Nắng lên hạt ngọc Lam Điền khói xây
Tình này đáng lẽ đẹp đây…
Tiếc thay ngày nọ đã đầy đau thương!” (*)

Ba năm sau.
Mùa xuân năm Hoằng Nguyên thứ mười một đã giáng trần trong một màn mưa mù dày đặc.
Đầu tháng ba, băng tan nơi thượng nguồn sông Hoàng Hà kéo theo lũ lớn ở hạ du, mưa gió liên miên, liên tiếp làm vỡ đê của hơn mười châu huyện, khiến điệp báo khẩn cấp từ các quận huyện lân cận chất chồng gần kín ngự án của Thiên tử. Họa vô đơn chí, Chu Thái hậu từ cơn bệnh bất ngờ và vô căn vào mùa đông năm ngoái, đã nằm tĩnh dưỡng suốt cả mùa đông mà tới nay vẫn không hề thuyên giảm. Qua mùa đông, bệnh tình ngày càng trở nặng, đến khi vào xuân ẩm ướt thì đã lâm vào cảnh không thể rời giường.
Khi cố Tề Quốc công Chu Thiếu còn tại thế, nhà họ Chu đã từng vinh quang hiển hách đến nhường nào. Năm xưa, Chu Thiếu lập được quân công cái thế, dù đã quy tiên mấy chục năm mà giặc Hồ phương Bắc nghe đến danh ông vẫn còn kinh hồn bạt vía. Nhưng rốt cuộc, đó cũng đã là chuyện của mấy mươi năm về trước. Nay, ai cũng biết rằng tuy Tề Quốc công là gia chủ trên danh nghĩa của phủ Tề Quốc công, nhưng Chu Thái hậu mới chính là rường cột vững chắc nhất, là phòng tuyến cuối cùng chống đỡ nhà họ Chu. Ai nấy lo âu, giả có ngày Chu Thái hậu thực sự có chuyện bất trắc, thì việc nhà họ Chu điêu tàn lụi bại như nhà họ Lục chỉ e cũng chỉ là vấn đề thời gian, sớm muộn mà thôi. Thế nên từ ngày Chu Thái hậu lâm bạo bệnh, Tề Quốc công cũng như mất đi hồn vía, cứ ngày đêm lo lắng hoang mang không thôi, chỉ qua một mùa đông mà bao lần vào cung dâng sớ xin được gặp.
Dù Thiên tử là con ruột của Cao Thái hậu, ngày thường có phần chiều chuộng dung túng nhà họ Cao hơn, nhưng dù sao thì nhà họ Chu mới là ngoại thích chính thống, danh chính ngôn thuận của ngài. Lẽ thường, nào l ban thưởng sách cổ, thưởng trân bảo, viết thư trấn an bằng ngự bút, và lập đàn trai giới tại chùa Đại Từ Ân để cầu phúc cho Chu Thái hậu, nhân còn chúc nguyện cho nạn lụt ở các châu huyện hạ du sớm được tiêu tan.
Phủ Tề Quốc công.
Phu nhân Tề Quốc công đã khóc đến hoa dung tiều tụy, mới nghẹn ngào nói:
— Tôi đã nói rồi, năm xưa Nương nương đã quá thiên vị Uyển Anh! Con gái ruột của mình thì không đoái hoài nâng đỡ, lại để con gái nhà họ Tiết lên làm Hoàng hậu! Cuối cùng thế lực nhà họ Tiết ngày càng vững mạnh, còn nhà họ Chu chúng ta quanh đi quẩn lại vẫn chẳng được gì.
Tề Quốc công đau đầu quá, hất tay người vợ sang một bên, giọng điệu cáu kỉnh:
— Nói xằng! Chẳng phải Uyển Anh cũng mang trong người dòng máu của họ Chu ta đấy sao?
— Nhưng nó mang họ Tiết! – Mí mắt phu nhân Tề Quốc công sưng húp như quả óc chó, vừa nói lại vừa nức nở, vò vò chiếc khăn lụa trong tay.
Tề Quốc công bực dọc liếc nhìn, buột miệng quát:
— Bà cũng họ Tiết!
Phu nhân Tề Quốc công nghe thế, ngây người ra một lúc, rồi lao đến lắc lư vai phu quân như hết sức đau khổ:
— Tôi họ Tiết, tôi làm thế này là vì ai cơ chứ!
Thuở ban đầu, khi tuyển chọn Thái tử phi cho Đông cung Thái tử, phu nhân Tề Quốc công vốn cũng đã có ý muốn gả con gái nhà họ Chu vào cung. Nhưng một là lúc đó con gái ruột của bà còn quá nhỏ, hai là mấy cô con gái thứ lại quá tầm thường, không có gì nổi bật hơn người để mà xứng với cái ngôi phượng hoàng đầu cành, nên việc cứ bị trì hoãn mãi. Cuối cùng, bà đành phải tuân theo ý của Chu Thái hậu, chọn Tiết Uyển Anh làm Đông cung Thái tử phi.
Mấy năm sau, Chu Đường đã lớn, dần trưởng thành, thường xuyên ra vào chốn cung cấm, gần gũi bầu bạn cùng Chu Thái hậu, phu nhân lại lần nữa nảy ý muốn đưa con gái vào cung. Cả đời bà chỉ sinh được một trai một gái, trưởng nam lại hay đau ốm luôn, may sao đích tôn lại có tư chất, cũng có cái bản lĩnh làm nên trò trống, le lói hi vọng ngày khôi phục sự hưng thịnh quyền uy của nhà họ Chu gia sẽ đến trong lương lai. Trong thâm tâm, bà quả thực quý trọng trưởng nam và đích tôn hơn một chút, và lại cũng mong mỏi có một cô gái nhà họ Chu được gả vào trong hậu cung. Như thế, một phần là càng thêm hiển quý, một phần là sau này nếu Chu Ngọc Minh có xuất sĩ làm quan thì ở hậu cung cũng mới có người góp lời bên tai Hoàng đế để giúp nâng đỡ nó trên hoạn lộ.
Thế nhưng, đã liên tiếp mấy lần bóng gió trước mặt Chu Thái hậu mà Thái hậu cũng chỉ đều phớt lờ, tránh né không nhắc, đến cuối cùng thì lại ban hôn sự cho Chu Đường với nhà họ Tần.
— A Đường mới góa bụa, ngoài Thiên tử ra thì thiên hạ này còn ai là nơi chốn tốt nhất cho con bé nương thân nữa?
Phu nhân ôm mặt, cuối cùng cũng nói ra mục đích thật sự của trận khóc lóc hôm nay.
Tề Quốc công hiểu ra nhưng lại cũng không nổi trận lôi đình như bà vợ tưởng tượng mà lại lộ vẻ khó xử:
— Bà đừng có nghĩ lung tung nữa! A Đường là người tâm cao khí ngạo đến nhường nào, làm sao cam tâm làm phi tần của Thiên tử được? Dù a tỷ ta đang lâm trọng bệnh nhưng cũng chưa đến nỗi vô tri mất trí! Nếu giờ chúng ta thực sự cầu xin a tỷ để cho A Đường vào cung thì minh ước giữa hai nhà Chu, Tiết coi như đã bị hủy đi một nửa rồi còn gì nữa.
Nói xong, ông đứng dậy luôn, chắp tay sau lưng sải bước đi ra khỏi đại sảnh.
Phu nhân Tề Quốc công ngồi thất thần sau bàn một lúc lâu, cho đến khi a hoàn thân cận bưng lên chén canh gà táo đỏ dưỡng vị lên, bà vẫn không hề có phản ứng gì.
— Phu nhân…
Người hầu đứng hồi lâu vẫn không thấy chủ mẫu phản ứng, đành phải lên tiếng gọi.
Tề Quốc công phu nhân nhận lấy chén canh gà từ tay cô a hoàn, hỏi:
— Hôm nay tiểu thư ở trong phòng làm gì?
Phu nhân Tề Quốc công nổi danh là người trị gia nghiêm khắc khắp giới quý tộc Kinh kỳ, người hầu kẻ hạ trên dưới phủ Tề Quốc công không ai là không có phần kính sợ. Giờ phút này, nghe chủ mẫu hỏi, cô a hoàn liền bước lên nửa bước, lễ phép đáp lời:
— Bẩm phu nhân, từ khi thức dậy lúc giờ Mão khắc hai đến tận lúc xế trưa, tiểu thư vẫn luôn bận sắp xếp những bản viết tay do lão Quốc công để lại năm xưa ạ.
Tần Tất Viễn, phu quân của Chu Đường, đã tạ thế hồi hơn hai năm trước. Trong một lần phụng mệnh dẹp loạn phỉ tặc, y bị thương bởi một mũi tên của giặc. Vốn dĩ chỉ là một vết thương nhỏ, Tần Tất Viễn lại có sức khoẻ dồi dào, thân thể cường tráng, nên coi ấy là thường, cũng đã không mấy để tâm đến vết thương nhỏ ấy. Nào có ngờ sau khi dẹp xong loạn và thắng lợi trở về nhà, y đổ bệnh, sốt cao liên miên không dứt, rồi qua đời đột ngột ở tuổi thanh xuân, để lại người vợ mới được nửa năm là Chu Đường.
Sau khi Tần Tất Viễn qua đời, không biết có phải vì đau buồn quá độ hay không mà Tần lão phu nhân ngày càng quá quắt, tìm mọi cách làm khó Chu Đường. Bà ta buộc tội Chu Đường ích kỷ, ghen tuông, mệnh bạc, khắc phu, cho rằng khi mới cưới Chu Đường đã dựa vào thế lực của gia đình mình mà đuổi hết mấy nàng hầu của Tần Tất Viễn đi, khiến cho Tần Tất Viễn đến ch3t mà cũng không để lại được một mầm hậu duệ để phụng dưỡng hương hoả.
Tuy thế lực nhà họ Chu có sa sút so với cái thời vinh quang hiển hách trăm năm trước, nhưng lạc đà gầy vẫn hơn ngựa béo, vẫn là nhà quyền quý giàu sang ở kinh thành. Chu Đường lại có cô ruột là Thái hậu, từ nhỏ đã được nâng niu chiều chuộng, có bao giờ từng phải chịu uất ức và sỉ nhục như vậy? Thế là, sau một trận ầm ĩ, ngay trong đêm ấy liền lập tức ra lệnh cho a hoàn hồi môn thu dọn hết hành lý, đi thẳng về phủ mình.
Kể từ đó, nàng sống ở nhà cha mẹ ruột, sống kín đáo, ít ra ngoài, chuyên tâm sắp xếp di vật và thư từ, sách vở của ông nội. Năm xưa, Chu Thiếu nổi danh khắp cõi nhờ quân công vang dội, khi về tuổi xế chiều, vốn là muốn tập hợp những gì mình đã học hỏi được về binh pháp rồi viết thành sách để truyền lại cho đời, nhưng đáng tiếc ý định còn chưa thành thì đã vĩnh biệt nhân gian.
Chu Đường vốn chỉ là một cô gái mười bảy, mười tám tuổi, trước kia chỉ yêu thích xiêm y lộng lẫy, món ngon vật lạ, cưỡi ngựa xem hoa, sống đời xa hoa của con cháu nhà vương giả; mà nay ngày ngày lại chỉ mặc áo vải một màu, tóc cài trâm bạc trắng, cứ cần mẫn cúi đầu bên án thư đọc, viết, và chỉnh sửa sách vở.
Tiết Hoàng hậu đã từng triệu Chu Đường vào cung, đích thân khuyên giải nàng:
— Thời nay tuy coi trọng lễ pháp nhưng cũng không khắt khe chuyện trinh tiết của phụ nữ đến mức dồn vào đường cùng. Phu quân đã qua đời, lại không có con cái, đang ở tuổi đẹp nhất, muội không cần phải tự làm khổ mình như vậy.
Nhưng Chu Đường lại như đã quyết tâm thủ tiết, bấy lâu chỉ ẩn mình trong nhà, chuyên tâm vào việc biên soạn sách vở của tiền nhân.
Ngược lại với Tiết Uyển Anh, Thiên tử sau khi biết chuyện của Chu Đường thì cảm động sâu sắc, thậm chí ban ngay cho Chu Đường phẩm hàm mệnh phụ, phong Chu Đường là An Thái Quận quân, hàm Tứ phẩm.
Bấy giờ, phu nhân Tề Quốc công vén rèm bước vào phòng Chu Đường, trước tiên trách mắng:
— Tiểu thư ở trong phòng biên soạn sách vở, mấy đứa hầu bên cạnh làm ăn kiểu gì mà ỷ y mặc chủ như thế. Sao không thắp đèn cho sáng sủa lên?
Chu Đường đang cặm cụi sau bàn, ngước đầu lên, nhìn mẹ một cái rồi nhẹ nhàng hỏi:
— Sao a nương lại đến đây?
Nàng vốn đang tuổi hoa như ngọc, nay lại ăn mặc màu sắc giản dị như phụ nhân tuổi tứ tuần. Mà đấy là còn nhờ dạo gần đây Chu Thái hậu đang bệnh nặng, Chu Đường muốn lấy may nên kiêng màu trắng, mới không còn mặc tố y nữa.
Nghe lời con gái hỏi, phu nhân nghẹn lời một chút:
— Không phải vì cha con thì còn vì ai?
— Phụ thân lại làm sao vậy?
Chu Đường đặt bút xuống, đứng dậy đi về phía phu nhân.
Rũ bỏ vẻ kiêu ngạo đầy non nớt và lộng lẫy hơi phù phiếm của thiếu nữ thế gia, giờ đây nàng bắt đầu tỏa ra một vẻ đẹp trầm lặng và thanh nhã. Ngay cả phu nhân Tề Quốc công là mẫu thân của Chu Đường, đôi khi nhìn cô con gái đã trưởng thành trong chớp mắt của mình mà cũng sinh ra cảm giác xa lạ trong chốc lát.
Ngoài sự xa lạ thì còn có cảm giác quen thuộc, tựa hồ đã từng thấy ở đâu.
Chu Đường bước đến trước mặt phu nhân để hành lễ vạn phúc. Xiêm y giản dị mà đường cong thực duyên dáng, khi cúi đầu khuỵu gối, vai nàng thon thả, một lọn tóc đen in trên cái cổ tuyết trắng, trông càng thêm yêu kiều.
Phu nhân vuốt mái tóc của nàng, thở dài:
— Con gái ngoan của ta, con vẫn còn trẻ như vậy, sao lại sống như một lão tăng không vướng bụi trần, không màng thế sự thế này?
Nói xong, bà lại thở dài, trong lời nói không khỏi có sự phẫn nộ:
— Tất cả đều là tại Thái hậu năm xưa quá cố chấp, nhất định phải gả con cho nhà họ Tần mới được. Nếu không như thế thì với tài sắc và thân phận của con, gả vào trong cung, bậc Tứ phi cũng có gì khó đâu?
Chu Đường nghe xong thì mỉm cười, nói:
— A nương hồ đồ rồi. Chính thê là vợ cả, vợ cả mới gọi là gả, còn Tứ phi thì chẳng qua cũng chỉ là thiếp thất của Thiên gia mà thôi.
Phu nhân lại bị nghẹn lời, không thể nói thêm được gì nữa.
Chu Đường nhấc tà váy, giẫm đôi hài lụa, chậm rãi bước xuống bậc gỗ.
Mãi một lúc sau Chu Đường mới nói tiếp:
— Năm xưa cô mẫu quyết chọn a tỷ là bởi vì chỉ có a tỷ làm Hoàng hậu thì mới có thể khiến hai nhà Tiết, Chu cùng tin phục, cùng an tâm. A tỷ cũng mang trong mình một nửa dòng máu của họ Chu chúng ta, có a tỷ trấn toạ ở đó, nhà họ Chu sao có thể rơi vào cảnh sa sút được? A nương không cần phải lo lắng vô cớ như thế.
Tề Quốc công là người ham nữ sắc, ưa phong lưu, thiếp thất trong phủ đông đảo, Chu Đường có nhiều anh chị em cùng cha khác mẹ, nhưng chỉ có riêng người chị họ Tiết Uyển Anh vẫn luôn được gọi hai tiếng ‘a tỷ’.
— Có Tiết Hoàng hậu tức là có nhà họ Chu.
Chu Đường nói với mẫu thân mình như vậy, nhưng sâu trong thâm tâm, nàng tự vấn: Quả thật là như vậy sao?
__________
Chủ nhân cung Hưng Khánh lâm bệnh nặng, mấy vị Hoàng tử và Hoàng nữ đã lớn đều được triệu đến trước giường bệnh của Chu Thái hậu để hầu hạ.
Trong số đó có Trưởng Công chúa Hàm Ninh, năm nay đang ở tuổi đậu khấu[3], Đông cung Lý Nguyên mười hai tuổi, và Hoàng thứ tử Lý Kỳ, cũng đồng niên với Đông cung.
[3] Khoảng 13-16 tuổi.
Ngày hôm đó, hiếm hoi lắm Chu Thái hậu mới có chút khởi sắc, thậm chí còn có thể ngồi dậy, tựa lưng vào đầu giường để Vân nương đút cho nửa chén cháo gạo nếp. Thái y ngày đêm túc trực tiến lên chẩn mạch ngay, ai nấy cũng chỉ dám tỏ vẻ mừng rỡ, nói những lời nước đôi như “Nương nương sẽ sớm bình phục”. Nhưng tất cả những người có mặt, ngay cả hai Hoàng tử còn nhỏ tuổi cũng ngờ ngợ biết rằng đây rất có thể là hồi quang phản chiếu.
[4] Chớp sáng cuối cùng trước khi tắt hẳn.
Thiên tử đang bị bủa vây bởi chính sự và trăm công ngàn việc xử lý nạn lụt sông Hoàng Hà, bấy giờ cũng được mời gấp đến cung Hưng Khánh. Chu Thái hậu tựa vào đầu giường, nhìn đám đông con cháu và hầu cận quây quần quanh giường mình, thở yếu rồi ho khan:
— Đứa nào đứa nấy vây ở đây làm gì?
Bà duỗi ngón tay, chỉ về phía Thiên tử:
— Kế hoạch của cả một năm đều nằm ở mùa xuân. Sông Hoàng Hà vỡ đê lúc này, không biết đã nhấn chìm bao nhiêu ruộng đồng nhà cửa. Bệ hạ nên chọn người có thực tài trị thủy mà dùng, phải hết sức bảo vệ việc cày cấy, làm sao cho vụ mùa xuân được như thường.
Bà lại liếc nhìn mấy vị Hoàng tử và Công chúa:
— Các cháu cũng giải tán cả đi. Đứa nào có bài phải học thì hãy học thật chăm; đứa nào có việc phải làm thì hãy làm thật tốt. Hoặc có chuyện gì khác thì cứ đi lo liệu đi.
Nhìn một vòng chẳng bỏ sót ai, sau cùng ánh mắt bà dừng lại trên Tiết Uyển Anh:
— Riêng con hãy ở lại, ta có lời muốn nói với con.

—— Hết chương 28 ——

(*) Cẩm Sắt – Lý Thương Ẩn (Đường).