Chương 32

“…Hình dung khách khí trang nghiêm,
Băng tan, tuyết tán, như in lạnh lùng.
Họ đầy đặn như tuồng mộc mạc,
Nhưng phiêu khinh man mác hang sâu.
Hỗn mang ngỡ nước đục ngầu,
Đục ngầu lắng xuống một mầu trong veo.
Ngỡ ù cạc một chiều an phận,
Nào ai hay sống động khôn lường.
Phù hoa gom góp chẳng màng,
Ai say đạo cả, coi thường phù hoa.
Sống ẩn dật, không ưa thanh thế,
Việc thế gian hồ dễ đổi thay!”(*)

Tuy nhiên, lần này Thiên tử rõ ràng cố chấp hơn bất cứ lần nào trước đây. Có lẽ bóng tối mà Chu Thái hậu bao trùm lên hắn quá đỗi sâu đậm, khiến hắn nảy sinh một ảo giác rằng nếu không đánh đổ bia đá vĩ đại đang sừng sững chắn trước mặt mình thì sẽ không thể nào tự lập nên uy nghiêm và thành tựu thực sự của bản thân được.
Ngày Hai mươi lăm tháng Ba, Thiên tử hạ chỉ, lấy tội mưu nghịch để phế truất rồi giam cầm Triệu Ung, Thị trung Môn Hạ tỉnh, vợ con đều bị sung vào Dịch đình. Việc ấy khiến quan lại trên triều và cả giới quý tộc ai nấy đều kinh hãi.
Lại thêm ba ngày nữa trôi qua, Thiên tử thấy Chu Thái hậu về trong giấc mộng.
Chu Thái hậu nói với Thiên tử rằng khi còn sống, bà từng hứa với Đại sư Minh Giác của chùa Đại Từ Ân rằng sẽ tự tay chép mười cuốn Vãng Sinh Tịnh Độ Luận, cung phụng trước Phật, nhưng đáng tiếc cuối cùng vẫn chưa thực hiện được ước nguyện này. Nhưng, đã hứa với Phật Tổ, bà không muốn thay đổi. Vì vậy, bà muốn Thiên tử hãy đưa quan tài của bà ra phía sau chùa Đại Từ Ân, chôn cất ở đỉnh núi Linh Tuyền.
Thiên tử tỉnh dậy, mặt mày trắng bệch, rưng rưng nước mắt kể lại sự việc này ngay trên triều, quần thần ai nấy đều im lặng. Kể từ đó, phong ba tranh chấp về việc Chu Thái hậu bị biệt táng mà không được vào Hoàng Lăng cuối cùng cũng thôi, Thiên tử cho xây dựng một sơn lăng tựa núi cho Chu Thái hậu ở sau chùa Đại Từ Ân. Việc xây dựng lăng mộ xưa nay vốn hao tổn sức dân, cũng không thể hoàn thành ngay trong một sớm một chiều, nên đành phải tạm đặt linh cữu của Chu Thái hậu ngay tại chùa Từ Ân.
Tất cả những điều này, dĩ nhiên, chỉ là lời văn kể lại cho người ngoài nghe, còn mỗi người nghe thì lại tự có một lí giải.
Cho đến khi việc này tới tai Chân Nhược Y, nàng đã nghĩ, đây chẳng qua chỉ là trò lừa gạt khác mà Thiên tử dùng để đàn áp nhà họ Chu, sau cùng đạt được mục đích của mình mà không hao binh tổn tướng.
Nhưng Tiết Uyển Anh đang ngồi bên cạnh nàng, khi nghe lời cung nhân nói thì lại trầm mặc hẳn. Chân Nhược Y phẩy tay ra hiệu cho cung nhân lui đi, rồi mới nghe nàng nói với mình:
— Trước khi mất quả thực di mẫu đã từng nói với ta rằng bà muốn được an nghỉ ngàn thu trên đỉnh Linh Tuyền…
Chân Nhược Y nghe mà lạnh gáy, kinh sợ, một lúc sau mới tìm lại được giọng nói lạc đi của mình.
Nàng cố gắng an ủi Tiết Uyển Anh:
— Nếu là như vậy thì cũng coi như A tỷ đã vẹn toàn được di nguyện của Thái hậu rồi.
Tiết Uyển Anh nghe lời ấy, khẽ cười một tiếng:
— Nhược Y thử nói xem ta đã làm được gì?
Nàng đứng dậy khỏi án kỷ, bước đến bên cửa sổ, mở toang hai cánh cửa đang đóng kín ra.
Tháng Tư chốn nhân gian, én ngậm bùn làm tổ, những bóng dáng lớn nhỏ chao liệng thoăn thoắt xen giữa những dải liễu tơ xanh đang rủ xuống.
Nếu không có gì bất trắc, việc này thực cũng đã được định đoạt như thế.
Chỉ là… thật đáng tiếc cho Triệu Ung.
Tiết Uyển Anh vịn vào khung cửa sổ, nhìn thấy ở trong ao sen phía xa kia có một chú cá lượn lờ giữa mấy cành sen khô và lá sen tàn.
Tổ tiên Triệu Ung cũng xuất thân từ dòng dõi thế tộc hiển hách, nhưng đến đời Triệu Ung thì đã là nhà quý tộc sa sút, phần nhiều chỉ có thể sống qua ngày nhờ vào số tiền ít ỏi mà người mẹ của Triệu Ung kiếm được nhờ nghề dệt vải. Chính tổ phụ của Tiết Uyển Anh năm xưa hữu duyên với Triệu Ung khi y còn rất trẻ, thương tiếc tài hoa của y nên nâng đỡ, giúp đỡ tìm danh sư, rồi sau khi y trưởng thành thì lại gả một người chị cùng họ của Tiết Uyển Anh cho hắn. Là môn sinh nhà họ Tiết, từ đó Triệu Ung mới lên hoạn lộ, và từng bước thăng tiến.
Có thể nói Triệu Ung là một bề tôi trung thành và đắc lực của nhà họ Tiết.
Nhưng bất luận là bá phụ Tiết Diễm của Tiết Uyển Anh hay mấy vị thúc phụ đang làm quan lớn quan nhỏ trong triều, sau khi Triệu Ung bị Thiên tử tống giam vào ngục thì ai nấy đều không hề có phản ứng gì, cũng không mảy may có ý định cứu Triệu Ung và gia quyến của y. Có lẽ việc Triệu Ung tự ý hành động, kiên quyết can gián ở Huyền Vũ môn vì việc biệt táng Chu Thái hậu đã không chỉ chọc giận Thiên tử, mà còn đã làm phật ý cả cha con Tiết Diễm.
Cơ đồ phải lên đỉnh cao hưng thịnh rồi mới tới hồi tan nát suy tàn; con người phải đắc ý thỏa mãn trước, rồi sau đó mới tới bước vạn kiếp bất phục.
Tổ phụ của Tiết Uyển Anh là một người rất thú vị. Ông nghiền ngẫm và thông hiểu Tam giáo Phật, Đạo, Nho; đôi khi nói ra những lời Phật răn, rồi lại nhắc mấy câu Đạo Lão, khiến người ta nghe mà dở khóc dở cười. Một câu khiến Tiết Uyển Anh ấn tượng sâu sắc, cứ nhớ mãi, chính là câu kia. Ông nội bảo Tiết Uyển Anh rằng bất cứ lúc nào cũng phải khiêm tốn học hỏi, nhớ lấy bốn chữ ‘hư hoài nhược cốc'[1]. Đối với những gia đình như họ, điều đó lại càng cần thiết, chỉ cần có một chút kiêu căng ngạo mạn coi thường đạo Trời, tai họa của nhà họ Lã và nhà họ Hoắc[2] sẽ giáng xuống nhà họ Tiết ngay.
[1] Xuất xứ từ Chương 15, Đạo Đức Kinh (Trích dẫn tựa đề chương), gốc là “Đôn hề kì nhược pháp, quán hề kì nhược công” – mộc mạc, chất phác như chưa đẽo gọt, mang mác như hang núi.
[2] Nhà họ Lã chỉ ngoại thích nhà Lã Hậu thời Hán Cao Tổ Lưu Bang; nhà họ Hoắc chỉ ngoại thích thời Hán Vũ Đế – Chiêu Đế, gồm trọng thần phụ chính ba triều Hoắc Quang cà các chi nhà họ Hoắc.
Tiết Uyển Anh bỗng thấy thật lạ, khi ấy a huynh rõ ràng cũng cùng nghe giảng với nàng, tại sao nàng còn nhớ câu này như in mà A huynh lại quên sạch sành sanh rồi?
Loại bỏ thế lực nhà họ Chu thì có lợi lộc gì cho nhà họ Tiết?
Một mình bá chủ thiên hạ thì sung sướng lắm thay?
Thiên hạ này đâu có mang họ Tiết.
Tiết Uyển Anh không thể nghĩ thông suốt, cho đến khi một cơn gió thổi đến, khiến cho nàng không kìm được cơn ớn lạnh, rùng mình một cái. Chân Nhược Y vẫn trầm ngâm ngồi sau án kỷ, từ xa mà chẳng rời mắt giây nào, vẫn luôn ngắm nhìn bóng lưng mảnh mai yêu kiều của người ngọc; vừa ngắm vừa tự nhủ Tiết Uyển Anh mặc màu thiên thanh vẫn cứ là đẹp nhất.
Thấy Tiết Uyển Anh đứng hứng gió bên cửa sổ rồi hắt hơi một cái, Chân Nhược Y vội vàng đứng phắt dậy lấy chiếc áo choàng mà Tiết Uyển Anh đặt bên cạnh ghế rồi đi tới bên khoác lên vai cho nàng thật kín kẽ, thấp giọng trách:
— A tỷ lúc nào cũng không để tâm đến thân thể mình, lát nữa mà bị cảm lạnh thì phải làm sao?
Những ngày qua Tiết Uyển Anh vì lo toan tang lễ của Chu Thái hậu mà đã kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần, gầy đi đến mức mắt thường nhìn qua cũng có thể thấy rõ. Nhưng Chân Nhược Y không nói ra miệng, cũng không muốn nhắc đến Chu Thái hậu trước mặt Tiết Uyển Anh một lần nữa, sợ Tiết Uyển Anh càng thêm thương tâm.
Tiết Uyển Anh nhìn người kia, mỉm cười, chợt phủ bàn tay lên sườn mặt Chân Nhược Y, nhè nhẹ vỗ về:
— Còn biết trách cả ta… Có vẻ như là càng lúc càng giỏi càm ràm?
Cánh cửa đang khép hờ của gian điện ấm chợt vang lên tiếng kẽo kẹt, Chân Nhược Y và Tiết Uyển Anh đang còn mắt nhìn mắt bỗng cùng giật thót mình, quay phắt đầu lại, lạc một nhịp tim.
Công chúa Hàm Ninh chạy xộc vào đây, mái tóc xoã tung, đôi mắt vì khóc suốt một đêm mà đỏ hoe. Tiết Uyển Anh đi tới, vươn bàn tay để chậm rãi vuốt ve mái tóc con gái, nhẹ giọng hỏi:
— Chỉ nương, con làm sao thế này?
Chân Nhược Y cũng đi lại đứng bên cạnh, nhìn vẻ mặt muốn nói lại thôi của Hàm Ninh, trong lòng thực ra đã tự có câu trả lời.
— A nương, người cứu phụ thân của Đình Khương tỷ tỷ được không?
Chân Nhược Y chợt nhớ lại lần ấy, từ mấy năm trước, Hàm Ninh cầm tay kéo một thiếu nữ thanh tú chạy về phía tẩm điện của mình. Nàng nhìn bóng dáng của hai đứa trẻ, nghe Tiết Uyển Anh nói:
Đó là ái nữ của Triệu Ung đại nhân, tên là Đình Khương.
Nàng thở dài trong lòng, lặng lẽ khép cửa lại rồi bước ra ngoài.
Tiết Uyển Anh nhìn con gái, không nói một lời.
Con bé đã lớn rồi. Từ một mầm non bé bỏng ngày đầu tiên chào đời mười ba năm trước, cuối cùng đã lớn thành một thiếu nữ tuổi hoa ngày hôm nay. Từ ngày đầu tiên nàng mang con bé đến với thế gian này, nàng đã thầm thề với lòng, thế với trời, nhất định phải để cho con bé một đời bình an vui vẻ. Nhưng nhiều chuyện xảy ra gần đây khiến nàng lo lắng vô cùng, không biết rốt cuộc mình còn có thể che chở cho đứa con con gái được thêm bao lâu nữa.
Im lặng một lúc lâu, Tiết Uyển Anh cuối cùng cũng mở lời, hỏi Hàm Ninh:
— Con có biết Triệu Ung đại nhân phạm phải tội gì không?
Hàm Ninh cúi đầu, giọng cũng rất nhỏ, rất khẽ:
— Nữ quan bên cạnh con đã nói cho con biết cả rồi. Họ nói Triệu đại nhân phạm phải trọng tội mưu phản, nhưng con không tin. Từ trước tới nay Triệu đại nhân luôn trong sạch, ông ấy là trung quân ái quốc, thì làm sao có thể gây ra hành vi độc ác như mưu nghịch được chứ?
Hàm Ninh nói một mạch, lồng ngực vì tức giận mà phập phồng không ngừng, khuôn mặt trái xoan với những đường nét thiếu nữ trắng nõn cũng đỏ bừng lên.
Nhưng Tiết Uyển Anh lại rất bình tĩnh, thậm chí còn nói với con gái:
— Người định tội danh mưu phản cho Triệu Ung và giam cầm ông ấy, không phải ai khác mà chính là phụ thân của con.
— Chẳng lẽ phụ thân không có lúc sai lầm hay sao?
Trong lúc quẫn bách và bất mãn, Hàm Ninh thốt ra ngay lập tức.
Tiết Uyển Anh nở một nụ cười, nửa như lo âu mà nửa là hài lòng:
— Có chứ, đương nhiên là có.
Nàng vươn tay vuốt mái tóc con gái, dẫn cô bé ngồi xuống trước gương bàn trang điểm, cầm chiếc lược gỗ lên và chải qua mái tóc suôn mượt như thác nước của Hàm Ninh, vừa cúi đầu nói:
— Phụ thân của con cũng chỉ là một người phàm thôi. Một người phàm mà nắm được quyền lực tối cao nên mới thành Con Trời.
Hàm Ninh nghe lời mẫu thân nói, cảm thấy có chút choáng váng – chẳng lẽ không phải vì phụ thân là Thiên tử nên mới có được quyền lực tối cao hay sao?
Nhưng mẫu thân lại không tiếp tục giải nghĩa thêm.
Tiết Uyển Anh đặt lược xuống, nhìn con bé một cái rồi nhẹ nhàng nói:
— Chuyện của Triệu đại nhân, a nương sẽ tìm cách giải quyết, nhưng có một số điều con tuyệt đối không được nói với phụ thân của con. Đã biết chưa?
Hàm Ninh nhìn mẹ, gật đầu.
————
Sau khi Chu Thái hậu quy tiên, người hoang mang và bất an nhất không ai khác chính là Tề Quốc Công. Cả đời ông không có thành tựu gì, thành tựu lớn nhất là đầu thai vào một dòng dõi danh gia vọng tộc nên ngồi không mà cũng đã hưởng vinh hoa phú quý được hết nửa đời người. Giờ đây Chu Thái hậu đột ngột qua đời, sau đó lại có một trận sóng to gió lớn, những điều này khiến cho Tề Quốc Công vốn nhu nhược tầm thường cảm thấy phiền toái và hoang mang không xiết. Nhưng, người đau buồn nhất lại là Chu phu nhân.

Nói ra thì Chu phu nhân mất mẹ năm ba tuổi, có thể nói rằng bà được Chu Thái hậu, chính là người chị cả hơn bà mười tuổi, một tay nuôi nấng và chăm sóc thành người. Tình cảm giữa Chu phu nhân và Chu Thái hậu vô cùng sâu đậm, khắng khít không gì chia rẽ được. Sau khi Chu Thái hậu giá về Tây, Chu phu nhân cũng như bị một đòn đả kích nặng nề, thậm chí nhiều ngày nhiều đêm không thể chợp mắt. Mẹ đẻ như thế, phận làm con sao có thể yên lòng?Vì lẽ đó, Tiết Uyển Anh đã lặng lẽ xuất cung, trở về phủ đệ nhà họ Tiết một lần.
Hôm qua, quản sự hầu hạ bên cạnh Chu phu nhân đã giấu Chu phu nhân, gửi tin cho Tiết Uyển Anh, kể rằng đêm qua không biết vì chuyện gì mà Chu phu nhân cự cãi một trận không nhỏ lớn với Tiết Huân – ấy là phụ thân của Tiết Uyển Anh, thậm chí gần như còn động đến đao kiếm.
Tiết Uyển Anh đọc tin mà kinh hãi, âm thầm tính toán, suy tư không biết liệu có nên khuyên mẫu thân dọn lên trang viên để nghỉ dưỡng vài ngày hay không.
Chuyện Chu phu nhân dọn lên biệt viện để ở riêng vài ngày, đối với Tiết Uyển Anh mà nói thì cũng không có gì là lạ. Xưa nay tình cảm giữa cha mẹ Tiết Uyển Anh đã không hề ấm êm hòa thuận.
Xét ra, Chu phu nhân là cô con gái út trong nhà, Chu Thiếu vì thương xót bà mồ côi mẹ từ nhỏ nên đã chiều chuộng bà hết mực, cung phụng không thiếu gì. Cho đến khi Chu phu nhân trưởng thành, đến tuổi cập kê và chọn rể, bấy giờ Chu Thiếu và ông nội của Tiết Uyển Anh cùng làm quan lớn ở trong triều, tài năng và địa vị đều ngang nhau. Vì người tài mến nhau, và cũng để củng cố mối quan hệ giữa hai nhà họ Tiết và họ Chu, ông nội của Tiết Uyển Anh đề nghị Chu phu nhân hãy tùy chọn một người trong bốn người con trai của ông để làm phu quân.
Năm xưa, lúc Tiết Uyển Anh còn nhỏ, khi Chu Thái hậu kể lại câu chuyện xưa này cho nàng nghe, từng nói đùa:
— Ngày xưa có phong lưu thời Ngụy Tấn, Hi Thái Phó chọn Vương Hi Chi trong số con trai nhà họ Vương. Mẫu thân con được đãi ngộ cũng chẳng hề kém so với Hi Tuyền[2].
[3] Tên tự của Hi Thái Phó.
Nhưng Chu phu nhân và Tiết Huân lại không giống như Vương Hi Chi và Hi Tuyền.
Phụ thân của Tiết Uyển Anh nhận là người ngộ đạo, rất say mê văn nhã, cả đời ghét nhất hai điều: một là thương nhân thân đầy mùi tanh của tiền, hai là chính khách miệng đầy lời dối trá. Nhưng Chu phu nhân từ nhỏ đã cá tính mạnh mẽ, rồi trưởng thành trong vòng xoáy quyền lực, đàn ông trong nhà đều quan bái cửu khanh, điều bà yêu thích nhất đời lại là được nhảy múa trong cơn sóng dữ[4]. Thuở ban đầu kết tóc xe tơ với Tiết Huân, Chu phu nhân thấy Tiết Huân là người sâu sắc và ham đọc, còn có hứng thú thanh tao để cùng chồng bình thơ luận họa, nhưng mãi mà thấy ông vẫn chẳng có chút thành tựu nào trên con đường chính trị, cũng chẳng có ý định gì tu thân kiến quốc, Chu phu nhân dần dần bắt đầu sinh ra ghét bỏ và bất mãn. Vợ chồng từ đó bất hòa chẳng khuây.
[4] Ý nói tranh giành quyền lực.
Thực ra, nếu Chu phu nhân sinh làm thân nam nhi đại trượng phu thì tốt biết mấy, như thế thì bà đã có thể vùng vẫy cho thoả đam mê tranh đấu, đường đường chính chính bước lên triều đường, không cần phải cứ mãi đứng ở sau lưng phu quân, cả đời kiên trì nhất mực thúc đẩy ép uổng người chồng vốn không màng chính sự này cứ phải có chí tiến thân.
Thế rồi rốt cuộc là lỗi lầm ở đàn bà vì đã sinh ra làm đàn bà, hay là ở thế giới này không cho đàn bà tự do để vùng vẫy?
Cân nhắc kỹ lưỡng, suy tính nhiều lần, Tiết Uyển Anh cho gọi Đồ Bích, bảo cô ta hãy mang theo lệnh bài của mình đến nhà họ Tiết để triệu Chu phu nhân vào cung Hưng Khánh một chuyến. Chu Thái hậu không có con ruột, hầu hết kho tàng trân bảo và sách vở bút tích tích trữ mấy chục năm đều để lại cho Tiết Uyển Anh cả. Tiết Uyển Anh lại để phần lớn trong số đó cho Hàm Ninh, chờ khi thiếu nữ xuất giá sẽ mang về nhà họ Chu. Nhưng còn một số sách vở là những cuốn mà Chu Thái hậu đã từng đọc và tự tay phê chú, Tiết Uyển Anh muốn giữ lại, chuyển cho mẫu thân mình cất giữ, coi kỉ vật như là sự an ủi cuối cùng.
—— Còn tiếp ——

(*) Chương 15, Đạo Đức Kinh, Lão Tử.