Chương 38

Lơ thơ vườn Hán buồn thay,
Đê Tuỳ man mác hoa bay ngàn trùng.
Việc xuân giả mặc gió đông,
Trăng hoa là một giấc nồng đấy thôi.
Mấy nơi hoa rụng sân ngoài?
Nhà ai rèm tuyết đượm mùi hương thơm.
Cùng chung một cảnh bắc nam,
Mà người ly biệt buồn càng buồn thêm!(*)

Mãi cho đến khi tiếng gọi của Tôn phu nhân vang lên, Hàm Ninh mới bừng tỉnh nhận ra bước chân vô thức đã đưa mình đến nơi ở của Nữ sư tự bao giờ.
Thân phụ của Tôn phu nhân là Tôn Viễn, xưa vốn là bậc Đại Nho lừng danh dưới triều Vũ Tông. Năm xưa, khi Vũ Tông sủng ái Lương phu nhân và mấy bận muốn phế truất Nhân Tông khi ấy còn là Thái tử cùng mẫu thân là Hoàng hậu Lục thị, Tôn Viễn chính là người đã dâng sớ can ngăn bằng biết bao lời lẽ khẩn thiết. Bởi vậy, sau khi Nhân Tông đăng cơ thì luôn nhớ ơn xưa, lòng mang cảm kích, thấy Tôn Viễn năm lần bảy lượt từ chối ban thưởng và bổng lộc chức tước, bèn chuyển sang phong thưởng cho vợ, con và cháu của ông.
Tôn Viễn sau khi từ quan thì thoái ẩn quy điền, con gái ông, là Tôn phu nhân của Hàm Ninh bây giờ, vốn có xuất thân nơi thảo dã, năm mười tám tuổi thì được gả vào nhà họ Chu, vợ chồng cầm sắt hài hòa, gia đạo êm ấm. Tiếc thay duyên trần ngắn ngủi, chỉ sau mới hai năm bên nhau mà chồng bà đã lâm bệnh qua đời, để lại Tôn phu nhân một thân góa bụa khi vừa tròn đôi mươi. Bà còn trẻ tuổi, lại chưa có con cái, cũng chẳng có tiếng tăm gì, nên ban đầu người nhà họ Tôn đều khuyên bà hãy sớm ngày tái giá. Thế nhưng cha bà, Tôn Viễn, lại là người đề cao đức tính trinh liệt của phụ nữ, kiên quyết phản đối chuyện tái giá đồi phong bại tục này.
Tôn phu nhân thủ tiết suốt hai mươi năm, viết được mười cuốn Nữ Kinh. Chu Thái hậu trân trọng đức hạnh ấy nên triệu bà vào cung để dạy dỗ cho các công chúa nhỏ tuổi của Nhân Tông khi còn chưa xuất giá. Đến năm Hàm Ninh lên năm sáu tuổi, Tôn phu nhân lại được chỉ định làm Nữ sư cho nàng.
Kỳ thực, Hàm Ninh đã có một người mẹ uyên bác bậc nhất trên thế gian, vốn chẳng cần thêm một vị nữ sư nào nữa.
Nàng nhớ lại thuở nhỏ, Chu Thái hậu ngồi nghiêm trang sau án thư và nói với Tiết Hoàng hậu một câu đầy thâm ý, thoạt nghe tưởng chừng sai: Tôn thị này tuy không có tài nhưng lại có đức. Đức là chủ, tài là phụ.
Thế nhưng những người phụ nữ mà Chu Thái hậu yêu thích và trọng dụng, rõ ràng chẳng có ai là không tài hoa xuất chúng.
Tôn phu nhân sai cung nhân mời Hàm Ninh vào trong, nhìn khuôn mặt tiều tụy bơ phờ của nàng mà trong lòng dấy bao thương cảm. Thiên tử và Trung cung bất hòa, khắp nơi trong cung này đều nói nguyên do khởi nguồn là từ Công chúa. Rơi vào hoàn cảnh như thế này, e rằng những ngày qua của Công chúa cũng chẳng dễ chịu gì.
Cung nữ dâng lên một bát trái cây dầm sữa, Tôn phu nhân vuốt nhẹ tóc mái của Hàm Ninh, nhẹ giọng bảo:
— Công chúa uống chén sữa này trước cái đã.
Hàm Ninh bưng chén lên, chỉ nhấp một ngụm rồi lại đặt xuống, chẳng uống thêm nữa.
Tôn phu nhân lấy làm lạ, hỏi:
— Không ngon hay sao? Ngày thường Công chúa vẫn thích món này nhất cơ mà?
Bà vẫn nhớ trước kia khi giảng bài ở điện Lệ Chính, Hoàng hậu vẫn thường sai người đưa món quả dầm sữa này đến. Khi ấy bà còn vì chuyện Hoàng hậu quá nuông chiều Công chúa mà có đôi lời chê trách, nói thẳng với Hoàng hậu.
Hàm Ninh lắc đầu:
— Chỉ là… con nhớ đến a nương.
Tôn phu nhân hiểu ra, vẻ xót xa hiện cả lên trên mặt.
Bà cho các cung nữ lui xuống hết, ngồi xuống bên cạnh Hàm Ninh, xoa xoa lưng nàng rồi thủ thỉ:
— Người xưa có câu ‘Một ngày là thầy thì suốt đời là cha’, thiếp thân không dám trèo cao lên cành ngọc, nhưng đã may mắn được giảng dạy cho Công chúa thì nay cũng có vài lời tâm huyết muốn gửi riêng đến người.
Hàm Ninh ngẩng đầu lên, chăm chú nghe Tôn phu nhân tiếp lời:
— Mâu thuẫn lần này giữa Trung cung và Bệ hạ, chung quy cũng là do chuyện lớn của cuộc đời Công chúa mà ra.
Hàm Ninh nhìn bà, không đáp lời.
Tôn phu nhân thở dài, nói tiếp:
— Năm xưa, khi Thái hậu còn tại thế đã từng định hôn ước cho Công chúa và Chu tiểu lang quân, nhưng nay Bệ hạ vì coi trọng và thương xót cho con gái nhà họ Thẩm mà phải làm như vậy, không thể không ban hôn sự ấy. Thế nhưng xét về luân thường đạo lý, Bệ hạ quả thực có chỗ đuối lý.
— Vậy thì con phải làm sao?
Hàm Ninh lại cúi đầu nhìn chằm chằm gấu váy, nhìn đến mức đôi mắt bắt đầu phát đau nhức mới ngẩng lên hỏi Tôn phu nhân một câu hỏi mà nàng đã trăn trở bấy lâu.
Tôn phu nhân nói:
— Công chúa nên chủ động dâng biểu để tác thành cho Thẩm Quận quân và Chu tiểu lang quân. Như vậy, dẫu là Công chúa thua thiệt, nhưng một là bảo toàn được cái nghĩa lớn của Bệ hạ, hai là có thể khiến mâu thuẫn giữa Trung cung và Bệ hạ tự nhiên tiêu tan, mọi sự yên lành.
________
Thái Tang len lén nhìn Chân Nhược Y với ánh mắt lạ lùng hết sức, cứ cảm thấy vị chủ tử mà mình hầu hạ bao năm hôm nay có gì đó rất quái, từ đầu đến chân toát ra một vẻ cực kì không bình thường.
Hai ba năm nay Chân Nhược Y lánh thân ở điện Lệ Chính, Thiên tử lại lắm sủng phi người đến kẻ đi, dần dà cũng để nàng chìm hẳn vào quên lãng. Chẳng qua là Thiên gia xưa nay chưa có tiền lệ đang yên đang lành, vô duyên vô cớ phế truất phi tần, cho nên nàng mới giữ được ngôi vị Quý phi hữu danh vô thực cho đến nay. Nhưng dù sao, trước kia nàng cũng từng đắc sủng một thời gian, nuông chiều cung phụng hào phóng vô cùng. Mà Chân Nhược Y thì cứ như người trời chứ chẳng giống người thường, vốn tính tình phóng khoáng, chẳng biết coi trọng tiền tài, chẳng ngó ngàng đến của nả. Cho đến mấy hôm nay mang hết ra kiểm kê lại thì mới phát hiện mình cũng tích cóp được không ít.
— Mang những thứ này gửi ra ngoài cung đi, để cho di nương ta làm vốn phòng thân lúc về già. Số còn lại chia làm hai, một phần thì để cho các ngươi chia nhau, công sức bao năm nay hầu hạ ta; còn một phần thì để dành cho Hòa An, sau này thêm vào khoản của hồi môn.
Thái Tang nghe lời chủ tử nói mà lạnh cả người, sợ hãi đến mức suýt đánh rơi chiếc hộp đang cầm trên tay.
Mà riêng gì Thái Tang? Dù cho là ai, đang yên làng đột nhiên lại nghe những lời dặn dò chẳng khác nào trăn trối ấy thì cũng khó mà giữ được bình tĩnh.
Cô ta hít sâu một hơi, cố gắng trấn tĩnh, ngập ngừng ướm hỏi:
— Nương nương đang làm cái gì vậy, nói ra những lời… nghe sao nói mà gở thế…
Chân Nhược Y liếc nhìn cô hầu đang sợ hãi, đôi mắt phượng lên toát ra vẻ quyến rũ bức người mà cũng lại mong manh tựa khói sương. Vốn dĩ nàng được trời phú cho dung mạo, tự nhiên đã rất đẹp, dù tĩnh hay động cũng đều mang theo vạn chủng phong tình.
Chân Nhược Y nói:
— Ngươi đã theo ta bao nhiêu năm nay, vì ta mà cũng phải chịu không ít tủi hờn.
Thái Tang nghe thế thì càng thêm hoảng hốt – từ bao giờ mà Chân Quý phi lại trở thành người chủ tử biết thể tất cho kẻ dưới đến thế này?
Nhưng Chân Nhược Y xua xua tay, ý không cho cô ta nói, lại rũ mắt nhìn móng tay nhuộm màu hoa đậu khấu của mình, bỗng nhiên hỏi:
— Thái Tang này, ngươi có muốn xuất cung không?
Thái Tang nghe vậy, gật đầu như bổ củi.
Trong cung có một nơi gọi là Giếng Cung Nhân. Cung nhân khi già yếu rồi qua đời, trừ phi như Phương Ngọc đắc sủng trước Ngự tiền, vừa có tiền tài vừa có địa vị thì có thể nhận nuôi con cháu trong nhà trong họ để ngày sau lo chuyện hương khói; còn lại thì phần lớn đều có một kết cục như nhau: hóa thành nắm tro tàn rồi chìm xuống đáy cái Giếng Cung Nhân lạnh lẽo ấy.
Nhất là những cung nhân nhập cung từ thuở thiếu nữ như Thái Tang đây, dù có giữ liên lạc với thân nhân ở nhà thì cũng chỉ là để tiện cho người nhà vòi vĩnh thêm chút lợi lộc mà thôi. Cái gọi là ‘cung nữ tóc bạc’, xưa tới nay, trừ một vài trường hợp hiếm hoi bỗng lọt vào mắt Thiên tử, được sủng hạnh rồi sinh được mụn con, thì còn lại cũng đều chỉ là mòn mỏi đếm ngày đếm tháng thôi. Đã vào cung rồi, đâu còn cơ may nào để mà xuất cung nữa?
Ngay cả chính Thái Tang, trước kia cũng chỉ cầu trời mong Chân Nhược Y được sủng ái dài lâu, địa vị vững chắc, rồi nể tình mình tận tâm hầu hạ, để mà lỡ một mai mình ra đi trước thì Chân Nhược Y sẽ niệm tình lo liệu cho một nấm mồ tử tế.
Xuất cung ư? Đó là điều không dám tơ tưởng. Tôi hầu bên cạnh quý nhân xưa nay biết quá nhiều chuyện, mà biết quá nhiều thì cũng đã là một cái tội. Người như vậy làm sao mà có thể xuất cung?
Thế nhưng Chân Nhược Y lại vẫy vẫy tay, ý bảo Thái Tang ghé lại gần mình. Thái Tang cũng ghé lại gần, mới biết Chân Nhược Y rút cây trâm trên đầu mình rồi cài lên tóc cô ta:
— Nếu như muốn thì đợi ngày sau… ý ta là, nếu có cơ duyên, ngươi hãy cứ mạnh dạn cầu xin Hoàng hậu. Hãy cứ xin Người cho ngươi xuất cung nhé.
Thái Tang nhíu chặt đầu mày, cảm thấy lời này… nghe cứ thấy sai sai.
Nếu Quý phi thực lòng muốn cho mình xuất cung thì sao không tự định đoạt mà lại phải mượn tay Hoàng hậu?
Nhưng chưa kịp hỏi thêm thì Chân Nhược Y đã nhìn ra bên ngoài điện, chợt hỏi:
— Bên ngoài kia có tiếng gì vậy?
Thái Tang cũng quay đầu nhìn ra rồi vội vàng đi ra ngoài, một lát sau trở lại bẩm báo:
— Là Công chúa Hàm Ninh đấy ạ.
Cô ta nghĩ ngợi một chút, chừng do dự, rồi vẫn quyết định khuyên Chân Nhược Y:
— Hiện giờ Bệ hạ và Hoàng hậu đang bất hoà, tốt nhất nương nương đừng dính dáng vào chuyện của điện Lệ Chính nữa.
Chân Nhược Y nhìn Thái Tang rồi bỗng nhiên bật cười, như thể cảm giác khó chịu trong lòng đến lúc này cũng đã được hoá giải:
— À… Hẳn lúc ấy người ta cũng nghĩ như ngươi đây mà?
Thái Tang nghe mà không hiểu người ta ấy là ai, chỉ thấy chủ tử không cười nữa, phất tay:
— Cho mời Công chúa vào đây.
Hàm Ninh khoác một chiếc áo choàng màu đỏ thắm, dáng áo rộng thùng thình càng làm tôn lên khuôn mặt thiếu nữ nhỏ nhắn của nàng.
Nay đã là khoảng đầu tháng Năm, các cô gái trẻ chưa xuất giá thích ăn diện trong Kinh Kỳ này đã đều đổi sang mặc áo lụa mỏng, nhưng trong ấn tượng của Chân Nhược Y, có lẽ là do ảnh hưởng từ Tiết Uyển Anh, xưa nay Hàm Ninh cũng không mấy cầu kì trong chuyện xiêm y và trang sức. Cô thiếu nữ mười ba mười bốn tuổi mà không mấy đỏm dáng, ăn vận giản dị, trang nhã đến lạ.
Và cô thiếu nữ đến đây, kỳ thực cũng chỉ để hỏi Chân Nhược Y một câu.
Hàm Ninh hỏi:
— Nữ sư bảo với ta rằng vì đại nghĩa của phụ thân, cũng vì sự hoà hợp giữa phụ thân và mẫu thân, ta nên chủ động nói với phụ thân là ta muốn gả cho Cao Thông. Ta có nên làm như thế hay không?
Chân Nhược Y thoạt tiên sững sờ, sau đó nén cơn giận chực bùng cháy trong lòng xuống, ôn tồn vuốt mái tóc Hàm Ninh và nói:
— Không được. Công chúa không được làm thế. Mẫu thân người đã phải mạo hiểm đến mức như thế này chẳng qua là vì không muốn cuộc đời người thê lương trong tay kẻ không ra gì. Nếu giờ người mà lại tự xin gả cho Cao Thông thì chẳng khác nào tự tay cầm dao đâm vào tim mẫu thân vậy. Còn về phụ thân của người… Hàm Ninh này, ta chỉ muốn nói rằng chúng ta sống trên đời đâu phải chỉ để hi sinh vì người khác? Chúng ta chỉ luôn sống vì người khác ư? Dẫu rằng sinh ra làm thân nữ nhi thì có thể là hiếu nữ, hiền thê, từ mẫu, nhưng trước hết một cô gái phải là chính bản thân mình đã. Nếu trong lúc sinh tử ngàn cân treo sợi tóc hay lúc phải lựa chọn một mất một còn mà nguyện hi sinh vì người mình yêu thương, đó cố nhiên là đại nghĩa. Nhưng hy sinh bản thân mình chỉ để thỏa mãn sự ích kỷ hẹp hòi và tham lam của kẻ khác, thì có đáng gì đâu?
Hàm Ninh nghe hết, trầm mặc hồi lâu, Chân Nhược Y nói xong cũng im lặng. Cả gian điện rộng lớn mà tĩnh mịch, chỉ có tiếng giọt nước trong đồng hồ nhỏ xuống cái đĩa bạc, vang lên những âm thanh lanh lảnh.
Và trong sự im lặng ấy, Chân Nhược Y cũng như đã tự trả lời cho chính mình.
Hàm Ninh bó gối, từ từ ngồi xuống trước mặt Chân Nhược Y, nói:
— Vậy thì để ta suy nghĩ thêm đã…
_______
Ba ngày sau hôm ấy, lệnh cấm túc Tiết Uyển Anh đã chấm dứt.
Khi cánh cửa điện Lệ Chính được mở ra một lần nữa, Tiết Uyển Anh lại thấy ánh tà dương quen thuộc bao phủ trên thềm đá, và khi ánh tà dương bao phủ trên thềm đá thì cũng là lúc nàng hay tin về một sự việc khiến cho nàng thất hồn lạc phách và không kịp trở tay.
Cháu trai của Cao Thái hậu là Cao Thông, to gan lớn mật, đại nghịch bất đạo, trong lúc say rượu dám buông lời khinh bạc và còn toan giở trò đồi bại với Quý phi Chân thị ngay trong chốn nội đình. Chuyện vốn đã bị Cao Thục phi và Cao Thái hậu ra sức che giấu, nhưng Quý phi Chân thị tính tình trinh liệt, coi trọng nữ đức, ngay trong lúc cam go đã rạch mặt huỷ dung, rồi xông thẳng trước ngự tiền thống thiết vạch tội, nhất mực cầu Thiên tử phải nghiêm trị Cao Thông.
Sự việc vỡ lở, ai nấy đều bàng hoàng kinh sợ. Mẫu thân của Tiết Uyển Anh, Chu phu nhân, không biết là nghe từ đâu mà hay được tin tức đã bị Thiên tử che đậy kín mít này, hôm ấy mặc triều phục xông thẳng vào trong điện Hàm Nguyên. Thiên tử vừa thẹn vừa giận, phẫn uất đủ bề, hạ lệnh tống giam Cao Thông rồi định xử lưu đày, nhưng dưới sức ép của cơn khóc lóc ỉ ôi đến từ Cao Thái hậu nên đành đổi bản án thành phạt đánh năm mươi trượng, Cao Thông cũng vì thế mà phế một chân, liệt nửa người. Thiên tử không động được đến Cao Thái hậu và cũng không gi3t được Cao Thông cho hả giận, bèn trút hết cơn phẫn nộ lên đầu Cao Thục phi, hạ lệnh giáng xuống Bảo lâm Thất phẩm với lý do bao che cho gian tặc.
Nhưng thế dường như là chưa đủ, Chu phu nhân vẫn còn chưa chịu buông tha, thậm chí còn lên cả triều hội để hặc tội bất hiếu của Thiên tử. Giận đến cực điểm, căm hờn đã lâu, trước mặt bá quan văn võ, bà nhắc lại chuyện chị gái mình mấy chục năm qua vì giang sơn nhà họ Lý mà ngậm đắng nuốt cay, xưa nay đối đãi với Thiên tử tuy không phải ruột thịt mà còn hơn cả ruột thịt, vậy mà khi nhắm mắt xuôi tay đến ước nguyện được chôn cùng một huyệt với chồng cũng không thành.
Lúc Thiên tử mới bàn chuyện biệt táng Chu thái hậu, quần thần vẫn còn thắc mắc vì cớ gì mà Chu phu nhân thân là em gái ruột thịt của Chu Thái hậu, xưa nay lại có tính cách cương trực, khí khái như rồng như hổ, thế mà lại im hơi lặng tiếng. Giờ ai nấy mới vỡ lẽ ra toan tính của bà – Vua đã muốn làm thì chỉ Trời mới cản được, vậy thì đợi đến khi ván đã đóng thuyền, bấy giờ Thiên tử thực sự mắc cái lỗi bất hiếu rõ ràng ra đấy cho thiên hạ xem, bà mới đứng ra hặc tội để giành lấy cái lợi ích lớn hơn.
Đồ Bích kể xong hết đầu đuôi, im một lát rồi lại nói tiếp, báo cho Tiết Uyển Anh biết rằng Công chúa đã được Chu phu nhân đưa về trạch viện cũ ở Tịnh Châu.
Trước khi đi, Hàm Ninh vốn muốn gặp Tiết Uyển Anh và Thiên tử một lần, nhưng Thiên tử quá giận chuyện của Chu phu nhân nên cũng giận lây sang cháu ngoại của bà, từ chối không gặp; hôm ấy chỉ cho Phương Ngọc ra truyền lời hỏi Công chúa có còn thiếu, hay còn muốn gì không.
Hàm Ninh nói, năm xưa nàng và con gái Triệu Ung là Triệu Đình Khương vốn là tỷ muội kim lan, chỉ khẩn cầu được đưa nàng cùng đi Tịnh Châu với mình.
Thiên tử đã chuẩn tấu.
Nghe xong, lặng người đi một hồi lâu, Tiết Uyển Anh mãi mới nén được nỗi kinh hoàng tột độ đang cuồn cuộn ở trong lòng và trong tim, cất lời hỏi mới biết mình lạc cả giọng:
— Còn Nhược Y thì sao?
Đồ Bích lắc đầu, vẻ mặt vô cùng phức tạp:
— Quý… Chân nương nương bị Thái hậu hận lắm, còn Bệ hạ thì lại vì dung nhan đã bị hủy hoại mà lạnh nhạt hơn trước rất nhiều, lại cũng liên quan đến vụ Cao Thông nên có vẻ chán ghét. Đúng lúc ấy nàng lại chủ động dâng sớ xin xuất cung để đến đạo quán Thanh Bình, xuất gia làm nữ quan, cầu phúc cho Bệ hạ và Thái hậu. Bệ hạ cũng đã ưng thuận rồi.
Tiết Uyển Anh cảm thấy mười đầu ngón tay mình tê đi và run rẩy, mấy lần phải cắn chặt răng thì mới không đứng bật dậy lao ra ngoài hỏi cho ra lẽ. Nhưng cuối cùng, nàng vẫn kìm lại được. Nàng nhắm mắt lại, hơi thở đứt quãng thoát khỏi môi khi nàng hỏi Đồ Bích:
— Là kế hoạch của a nương ta có phải không?
Đồ Bích quỳ xuống, dập đầu sát đất:
— Bao lâu nay Người đối đãi với Chân nương nương không bạc, nay Chân nương nương vì Người mà nhảy vào dầu sôi lửa bỏng… thì cũng là trọn vẹn cái nghĩa cái ân.
Tiết Uyển Anh bỗng dưng cao giọng lên:
— Cho nên các người dùng chút ân tình cỏn con ấy để ép buộc nàng ư?
Đồ Bích lắc đầu ngay:
— Đương nhiên không phải là như thế đâu ạ, phu nhân cũng đã cho nhà họ Chân đủ lợi ích rồi.
Trong khoảnh khắc ấy, Tiết Uyển Anh cảm thấy lồng ngực trống rỗng như bị ai lấy mất tim, thậm chí đến giọng nói của chính mình cũng không tìm thấy được nữa. Nôn nao và gờn gợn trong cổ thật lâu, nàng mới nói:
— Ngươi lui ra đi, ta muốn yên tĩnh một mình.
Đồ Bích đứng dậy đi ra ngoài, được vài bước lại quay đầu về nhìn Tiết Uyển Anh, ngập ngừng nói thêm:
— Vẫn còn có một việc nữa… Bệ hạ sắp đón Chu nương tử vào cung rồi, chiếu chỉ cũng đã được ban.

—— Hết chương 38 ——

(*) Tây Giang Nguyệt – Tào Tuyết Cần (Thanh)